Tri Âm Các

HOA TÌNH MÙA XUÂN 

nhạc NGUYỄN BÁ VĂN

phổ thơ TRẦN TƯ NGOAN

CHÚC XUÂN

RA NGÕ MÀ TRÔNG

1

Người qua đường

thập loại chúng sinh

Phân cực rõ

Có người tất bật

hối hả

Có người thanh thản

Dấu chân Giao Chỉ thưa dần

Ô nhiễm môi trường tăng!

2

Trẻ em học trên mạng

Thầy giáo ứng dụng công nghệ thông tin

Vectơ tật khúc xạ học đường

Có thể

3

Ra ngõ mà trông

Lúa ngô – thiên địch

Rau xanh không sạch

Không thể

4

Mắt thấy tai nghe

Đua xe trái phép…

Nhiều vấn nạn nghe chừng khủng khiếp

Lẽ nào ra ngõ mà trông!

30/12/2008

VÕ VĂN HOA

Cỏ thơm

(Võ Văn Hoa)

         Thơ của Võ Văn Hoa luôn là sự đồng cảm  chân thành từ hiện thực cuộc sống, mỗi vần thơ anh viết luôn gợi lên trong lòng người mộ điệu những cảm giác xốn xang từ một ẩn ức nhiệm màu từ hiện thực. Bình dị, gợi cảm, gần gũi, sâu sắc là biểu hiện thường thấy trong thơ anh.  Cỏ thơm là bài thơ như thế.

                                                                      "Xuân du phương thảo địa" 

Lần theo dấu sỏi chân người
Thoảng trong hương gió một trời cỏ hoa
Bồi hồi trước giọt sương sa
Ủ dần đợi đến cho ta trở về

Mai này thăm thú sơn khê
Lều thơ ta dựng bốn bề gió trăng
Để nghe lời cỏ nói rằng:
Xuân như chín sớm  gót hằng bén duyên!

            Mùa xuân về trong từng lá cỏ, mơn man điệu hương quê, phảng phất chút thì thầm của đất, của hương đồng ngát gió. Mượn lời đề từ của Thôi Hiệu (Xuân du phương thảo địa) nhà thơ đưa người đọc đến với cuộc lãng du tìm lại mình trong hơi thở của tạo vật, đất trời. Không gian trải rộng đến chốn vô cùng, từ xa tới gần từ cao xuống thấp; chân dung đó không mang hình hài tranh thuỷ mặc nhưng cũng không hiện đại quá mức lại không cầu kì, lãng đãng. Người đọc bất giác  nhận ra sự hiện diện của mình trước đất trời và cuộc đời.

Lần theo dấu sỏi chân người
Thoảng trong hương gió một trời cỏ hoa
Bồi hồi trước giọt sương sa
Ủ dần đợi đến cho ta trở về

            Bức tranh xuân ở đây rất lạ, có sự hoà kết giữa cao thấp xa gần của không gian và sự đồng hiện của các yếu tố thời gian (hiện tại, quá khứ); gã lãng du tầm xuân bước đi trên con đường, di ảnh hương xuân hiện về vừa quen vừa gần, vừa như mới hôm qua. Dấu sỏi chân người hay hơi ấm của ngày hôm qua. Cái ta của cái tôi tại ngã chợt bâng khuâng trước tạo vật đa tình. Hương gió, giọt sương bẽn lẽn xuất hiện trước thực tại khiến lòng người xốn xang. Mùa xuân của kỉ niệm đan cài trong sắc trời hiện tại làm đẹp thêm tâm hồn thi nhân. Dường như chỉ có các nhà thơ thiền cõi yên hà thoát tục mới có những cảm nhận và tâm trạng như thế. Bởi giọt sương mong manh nhưng lại khúc xạ được vẻ đẹp thuần khiết của sắc trời, hương gió mang tinh thần của ngàn hoa toả ngát khắp chốn. Mùa xuân chưa vội đến mà đất trời và lòng người nao nao, thổn thức về một sự đổi thay của chính mình, hay chăng trong tâm hồn thi nhân có một mùa xuân đang tới.

            Cuộc trở về hồi ức bao giờ cũng khiến lòng ta ngơ ngẩn; ta gặp lại mình, đối diện đàm tâm với chính bản thể, ngỏ hầu tìm lại ngày đã qua. Ở đây nhà thơ lại soi dấu mình về mùa xuân qua dưỡng chất của tạo vật. Một trạng thái hướng nội của cảm xúc thi nhân hiện ra rõ nét khiến người đọc đồng hành cùng gã tầm xuân bước vào một thế giới đa tình của sắc xuân. Và dường như trong những người cùng đi có cả Bùi Giáng (“Những nhành mai sớm sương bên lá /Những nhành liễu chiều gió bên cây”- Những nhành mai) và Trịnh Công Sơn (“Nhìn ra quanh đây đồi núi reo ca/Chờ nắng lên thưa rồi hãy về”-Người về bỗng nhớ). Giọt sương sa tạo cảm giác bồi hồi, một trời cỏ hoa cũng  làm lòng  người ngất ngây; Cỏ thơm của Võ Văn Hoa với vài điểm chấm phá nhẹ nhàng cũng đã vẽ nên khung cảnh thơ mộng của một vùng trời lãng mạn, bình yên. Ở đó có ngày qua, xuân tiếp nối, hương đất trời rộng mở trong tầm mắt và trái tim của người đi tầm xuân. Ngôn ngữ thi ca của anh thực sự không cầu kì trau chuốt nhưng lại rất trong sáng, nó chấp chới giữa đôi bờ thực - mộng, xuân cảnh – xuân lòng.

            Nội cảm của cái tôi thi nhân  khát khao giao cảm trước đất trời đã làm nên vẻ đẹp của mùa xuân. Từ trên chốn non ngàn dấu sỏi chân người, nhà thơ hướng về thực tại, một thực tại của cái tôi rộng mở:

Mai này thăm thú sơn khê
Lều thơ ta dựng bốn bề gió trăng
Để nghe lời cỏ nói rằng:
Xuân như chín sớm  gót hằng bén duyên!

            Đây thực sự là một lời hẹn hò tri âm thiết tha của nhà thơ trước tạo vật và chính mình. Cái tôi thi nhân rộng mở bằng chính cái ta hân hoan trước đất trời, cái ta vừa quen vừa lạ vừa nội hoá vừa hấp dẫn. Ở phần thơ đầu, người đọc cảm nhận hình ảnh một không gian rộng của cuộc hành trình tầm xuân, cái tôi lần theo dấu sỏi- lần theo thời gian, lần theo hương gió, giọt sương- lần theo kí ức. Lời hẹn hò với đất trời ý vị và lắng đọng đó một lần nữa xuất hiện trong nét chấm phá qua lời cỏ, qua gió trăng. Cỏ ngoan hiền, chân thực trước dấu lặng của năm tháng, trăng âm thầm làm những cuộc viễn du chốn non ngàn sơn khê. Không gian hoà kết với với thời gian tạo nên sắc thái rất riêng trong trang thơ.

            Vẻ ý nhị và duyên dáng của lời hẹn hò trong thơ chính là lời cỏ. Lời cỏ nói rằng dường như xuân đang tròn mộng, đang xuân thì. Trong thơ mới lãng mạn Việt Nam 1932-1945 thi sĩ Hàn Mặc Tử cũng đã thể hiện cảm nhận mùa xuân bằng “mùa xuân chín”, “bóng xuân sang”. Và như thế, mùa xuân hay chính là khoảnh khắc giao hoà của đất trời; đất trời trao duyên, đất trời hẹn hò, tình tự cũng là khoảnh khắc đẹp nhất của con người - tuổi trẻ. Tuổi trẻ chớm hé, đất trời bén duyên, cỏ hoa trở thành nhân chứng trong sự luân vũ của đất trời, tháng năm, con người. Cái ta của tâm hồn nhà thơ Võ Văn Hoa đã dần hiện rõ bằng một phong thái nhàn nhã, tự tại du sơn ngoạn thuỷ nhưng không ở ngoài hiện thế theo kiểu ẩn sĩ. Vẫn là kiểu chấm phá trong hình ảnh thơ nhưng đó là những hình tượng thẫm mĩ sắc nét để tạo nên tiếng nói thi nhân trước thực tại.

            Mùa xuân đã về, người tầm xuân cũng đang đắm mình trong sắc xuân. Trước bài thơ, người đọc như gặp lại mình bằng những cuộc lãng du í a tầm xuân, bởi mùa xuân chưa vội đến mà hương lòng say say, đất trời chưa vội kết mà hương tình ngất ngây. Phải chăng đó là khát khao giao cảm của thi nhân với đất trời và lòng người. Mùa xuân luôn có và luôn đẹp trong mỗi chúng ta, nếu bạn biết khơi dậy sức sống bạn sẽ được sống trong hương xuân của chính mình. Với nhà thơ Võ Văn Hoa, Cỏ thơm đánh thức tâm hồn thi nhân về một mùa xuân và vườn xuân đang đến. Cỏ dưới chân im lặng để lòng người luôn xao động, cỏ mang ngày tháng đến để chúng ta tự hiểu mình. Theo tôi, cái đẹp của ngôn từ thi ca, sức sống của mĩ cảm thi nhân của bài thơ là ở cách biểu hiện đó.

            Cỏ thơm có tứ thơ lạ trong hồn thơ Võ Văn Hoa nói chung (qua hai tập “Còn ta với mình” và “Gió cuối mặt sông”); lạ ở cách thức biểu hiện nội hoá cảm xúc, ở nhịp điệu thơ nhẹ nhàng khoẻ khoắn và thanh thoát. Hơi thở của bài thơ như ở ngoài hiện thế- một biểu hiện trong thơ của Bùi Giáng (Thần tiên trên núi), Phạm Thiên Thư (Động hoa vàng), nhưng lại ở trong mùa xuân. Với sức hấp dẫn của mình, Cỏ thơm đã xuất hiện trên số đặc biệt xuân Canh Dần của báo Quảng Trị, tạp chí Cửa Việt, Sông Hương. Đây là minh chứng về sức sống của một hồn thơ, bài thơ %.

                                                                                                                                              Hoàng Tấn Linh

  Nguồn:http://hailang.quangtri.gov.vn/portlet-params@uP_portlet_action%253Dtrue%2526uP_root%253Dctf1%2526jspName%253Ddetail%25252Ejsp%2526MaCM%253D1%2526MaNT%253D5%2526MaTin%253D590%2526Ngay%253D2012-01-05@portlet-params.tag.5421122a2234a27a.render.userLayoutRootNode.target.ctf1.uP