Tự Đức - Ông vua của những cái dùng dằng

By VÕ VĂN HOA

Tự Đức - Ông vua của những cái dùng dằng

 Vua Tự Đức (1847 – 1883) - ông vua đư­ợc mệnh danh nhiều chữ nhất Việt Nam là ông vua của những cái dùng dằng. Muốn làm vua như­ng không muốn cạn tình cốt nhục muốn tròn chữ hiếu như­ng lại không có con nối dõi muốn có lăng tẩm to đẹp nhưng lại sợ d­ư luận cho là hoang phí nên che dấu bởi chữ Khiêm muốn canh tân đất n­ước nh­ưng lại bảo thủ về tư­ t­ưởng và không đủ bản lĩnh để đổi thay. Do vậy đứng trước tình hình đất n­ước nguy nan ông đã tỏ ra chần chừ rồi bất lực.  

Mặc dù cũng đem các vấn đề về đối nội và đối ngoại ra để bàn với đình thần đặt các vấn đề ấy làm đầu đề cho các kì thi văn sách của các ông nghè nh­ưng khi trư­ng cầu chính kiến của các quần thần thì ông vua nhà Nho ấy đã có sẵn những quan niệm chủ quan lạc hậu bảo thủ khiến cho bầy tôi không ai dám nói ngư­ợc lại [1]. Chẳng hạn khi bàn về vấn đề khoa học kĩ thuật phư­ơng Tây ông cho rằng nhiều ngư­ời gần đây suy tôn ph­ương pháp khoa học Thái Tây “Nhưng theo cách lập thuyết của phư­ơng Tây thì không có ngũ hành tương sinh tư­ơng khắc; nh­ư vậy cái học của họ đã trái đạo lí và bất hợp pháp với cổ nhân rồi thử hỏi còn lấy gì mà suy tôn họ nữa” [2]. Kể cả khi Nguyễn Trường Tộ gửi các bản điều trần tâm huyết lên thì Tự Đức cũng nổi nóng quở trách “Nguyễn Trường Tộ quá tin ở các điều y đề nghị... tại sao lại thúc giục nhiều đến thế khi mà các phương pháp cũ của Trẫm đã rất đủ để điều khiển quốc gia rồi” [3]. Bảo thủ về tư t­ưởng thế là cùng. So với các vua Rama V hay Minh Trị cùng thời thì rõ ràng Tự Đức như­ người ở thế giới khác. Những kẻ bảo thủ mà có tri thức thì càng trở nên bảo thủ một cách tuyệt đối. Vua nào tôi đó. Một đình thần của Tự Đức là Phan Thanh Giản - tiến sĩ đầu tiên của Nam Bộ năm 1863 cùng Phạm Phú Thứ đi sứ sang Pháp đã hoàn toàn choáng ngợp và giật mình tr­ước những thành tựu kỹ thuật của nền văn minh phương Tây: “Từ ngày đi sứ đến Tây kinh/ Thấy việc Âu châu phải giật mình” (Phạm Phú Thứ) (đèn điện thì gọi là đèn treo ngư­ợc xe lửa thì xem là nhà biết đi). Điều này hoàn toàn trái ngư­ợc với hình ảnh Phạm Phú Thứ lên tầu Tây để vẽ máy móc nhằm học tập kĩ thuật của phư­ơng Tây. Từ sự giật mình của Phan đến việc ông phản bác các đề nghị cải cách (khi là một trong số ít quần thần của Tự Đức đ­ược tham vấn) rồi kêu gọi các quan đầu tỉnh ở miền Tây Nam Kì đầu hàng và dâng đất cho Thực dân pháp sau đó không lâu là hoàn toàn dễ hiểu [4]. Tư­ t­ưởng cải cách ở Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX chỉ đ­ược một số ít Nho sĩ đề xướng như­ng đã bị phái bảo thủ rắp tâm bóp chết ngay khi nó đ­ược đư­a ra nghị triều nên ảnh hư­ởng hết sức hạn chế ngay đối với đội ngũ quan lại sĩ phu chứ đừng nói đến đông đảo quần chúng. Trí thức Nho học từ chỗ căm ghét Pháp nên không chịu thừa nhận thành tựu của văn minh phư­ơng Tây trở nên bảo thủ một cách vô tình hay hữu ý. Trong số đó cũng có một số sĩ phu rất yêu nước và quyết tâm đánh Pháp tới cùng. Đó là điều trớ trêu và đáng tiếc của lịch sử. Trong điều kiện thiếu tiền đề khách quan về kinh tế - xã hội cho sự cải cách các nhà canh tân nư­ớc ta lúc bấy giờ chỉ hi vọng nhiều hơn vào sự sáng suốt của vua và các đình thần. Sự bảo thủ của Tự Đức và đa phần các quan chức cao cấp của triều đình Huế đư­ợc một lực lư­ợng Nho sĩ đáng kể hậu thuẫn là một trong những nguyên nhân khiến phe cải cách phải nuốt hận khiến dân tộc ta phải giành độc lập qua một chặng đư­ờng dài xuyên thế kỉ đầy gian khổ hi sinh.

 Tài liệu tham khảo

 [1 2]. Vũ Khiêu (1997) Nho giáo và phát triển ở Việt Nam Nxb Khoa học Xã hội Hà Nội tr 45.

[3]. Đinh Xuân Lâm Nguyễn Văn Hồng (1998) Xu hướng đổi mới trong lịch sử Việt Nam Nxb Văn hoá - Thông tin Hà Nội tr 22

[4]. Lê Thị Lan (2001) Tìm hiểu các tư tưởng cải cách ở Việt Nam cuối thế kỉ XIX Luận án tiến sĩ Triết học Viện Triết học Trung tâm khoa học xã hội và nhân văn quốc gia Hà Nội tr 128 – 129.

 

More...

KHÁNH THÀNH TỪ ĐƯÒNG VÕ VĂN TỘC LÀNG THI ÔNG XÃ HẢI VĨNH HUYỆN HẢI LĂNG TỈNH QUẢNG TRỊ

By VÕ VĂN HOA

                                               
                     Đức Thần tổ Vũ Hồn - tranh sơn dầu của hoạ sĩ Lê Lam (Vũ Quốc Ái)



KHÁNH THÀNH TỪ ĐƯÒNG
VÕ VĂN TỘC LÀNG THI ÔNG
 
Ngày 23 tháng 4 năm 2010 ( tức ngày 10 tháng 3 năm Canh Dần ) 

Kính thưa ...!

 

Hôm nay cả nước ta :

“ Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ ngày giỗ Tổ mồng mười tháng ba!”

  Ngày giỗ Quốc Tổ Hùng Vương năm nay cũng là  trùng hợp ngày khánh thành Từ đường Võ Văn tộc của chúng ta !

Trong không khí trang nghiêm và tôn kính này Họ ta rất vui mừng được đón tiếp các vị khách quý các đại biểu bà con khắp mọi miền Tổ quốc và trên quê hương đã về dự đông đủ.

  Thay mặt Hội đồng Tộc trưởng và Ban tổ chức Đại lễ khánh thành tôi xin gửi đến tất cả cả quý vị và bà con lời chào lời chúc mừng tốt đẹp nhất!

Thưa các quý vị !

Thưa bà con !

“ Mộc bổn thuỷ nguyên” ( Cây có cội nước có nguồn). Hôm nay chúng ta ôn lại truyền thống của dòng tộc chúng ta trong dòng chảy lịch sử dân tộc !

Họ Võ có nguồn gốc từ lâu đời. Truyền thống “ Vũ phương Bắc Võ phương Nam hiếu nghĩa truyền gia khoa danh kế thế” đã được con cháu từ đời này sang đời khác mãi mãi lưu truyền.

Vũ Công thần Tổ tức ngài Vũ Hồn sinh năm 804 mất năm 853 tại Mộ Trạch Hải Dương là thuỷ tổ Họ Vũ Võ Việt Nam.

Hằng năm vào ngày mồng 8 tháng giêng Âm lịch con cháu họ Vũ ( Võ) từ khắp nơi tìm về quê cha đất Tổ.

Những đời sau đó đất chật người đông Tổ tiên ta đã đi dân vào Thanh Nghệ Tĩnh và do binh lửa nên thư tịch cổ làng ta họ ta đã thất truyền !

Lại nói về việc mở nước về phía Nam hơn 700 năm trước vào năm 1306 với việc Phật hoàng Trần Nhân Tông gã con gái của mình là công chúa Huyền Trân cho Chế Mân để  đổi lấy “ hai châu Ô Rí vuông ngàn dặm” mà ta có đất đai ngày nay. Tiếp theo trong cuộc Nam Tiến lần thứ 2 sau năm 1558 đời chúa Tiên Nguyễn Hoàng làng Thi Ông của chúng ta mới hình thành  (Theo Linh mục Nguyễn Văn Ngọc trong bài viết: “ Về các làng cổ ở Quảng Trị” lấy tư liệu từ cuốn Ô Châu cận lục của Dương Văn An).

 Thỉ tổ của làng là ngài Võ Trạng Đầu vào đây khai khẩn quy dân lập ấp mở đầu sự nghiệp tương lai cho con cháu. Ngài vừa là Tiền khai khẩn vừa là Thỉ tổ của dòng họ Võ làng Thi Ông.

Dưới thời Gia Long sau khi lên ngôi quản lý toàn bộ đất nước. Quốc sách cải cách điền địa được nhà vua quan tâm. Lúc này làng Thi Ông cũng đã lớn mạnh   hình thành các khu dân cư sống đoàn tụ trong 6 khu vực cùng với tộc Nguyễn Hồ Lê. Việc tổ chức họ phái cũng đã phát xuất từ đây và sinh hoạt cúng bái theo nghi lễ đã đi vào nề nếp.

Họ Võ ngày một đông nên đến đời ngài Tam thế đã phân định họ Võ chia thành 2 họ : Ngài anh là họ Võ Văn - ngài em là họ Võ Đình và được xây dựng nhà thờ riêng .

Đến đời Lục thế  phân thành các phái cũng có nhà thờ.

Dù chia tách nhưng truyền thống đoàn kết họ Võ Văn Võ Đình từ bao đời nay vẫn duy trì tình cảm tốt đẹp bền vững và trong tâm thức là một!

 Họ Võ Văn là cháu nội đích của ngài Tiền thỉ tổ đến nay đã sinh hạ 15 đời con cháu. Vào buổi sơ khai các bậc tiền bối đã xây dựng một ngôi từ đường mít gõ chạm nổi thờ tự trang nghiêm các đời tiếp theo đã tiến hành tường xây mái lợp ngói vững chắc . Trải qua các cuộc binh lửa từ đường đã đổ nát tan hoang bà con trong họ ly tán khắp nơi. Năm 1975 quê hương hoà bình đất nước thống nhất bà con đã huy động tiền của xây dựng lại  nhà thờ trên nền đất cũ để phụng thờ tổ tiên đồng thời làm nơi tế lễ hội họp.

Xã hội ngày càng đi lên quê hương ngày càng đổi mới bà con nội ngoại trong Họ ngày càng đông làm ăn ngày càng phát triển con em học hành đỗ đạt càng nhiều. Hậu duệ các Ngài đến nay gần 1000 hộ đang sinh sống làm ăn khắp nơi trong cũng như ngoài nước. Các bậc tiền bối có nhiều người làm đến chức Tướng thần có người đỗ Tú tài Cử nhân nhiều người làm đến chức Phó vệ uý nhiều vị là y sĩ lương y cũng có nhiều người tham gia thuỷ binh của triều đình có người làm đến Cai cơ quân đội hay Đoàn Đội Phó Chánh tổng có người là giáo viên Hán Nôm Việt ngữ. Hàng chục người có phẩm hàm từ lục phẩm đến cửu phẩm Văn giai Võ giai .

 Đặc biệt sau Cách mạng Tháng 8 phần lớn các gia đình giàu có trong Họ  đều ủng hộ Cách mạng hàng chục con em tự nguyện tham gia kháng chiến bảo vệ Đất nước. Cho đến nay có người đang giữ các chức vụ lãnh đạo cao cấp hoặc đã nghỉ hưu. Có người “ Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” hay bị thương tật trở về từ đó đã làm tiền đề cho con cháu.

Từ năm 1975 đến nay con cháu trong Họ học hành đỗ đạt càng nhiều hàng trăm con cháu đã có trình độ đại học thạc sỹ tiến sĩ  kỹ sư bác sĩ giảng viên giáo viên cán bộ CNV hoặc Sĩ quan quân đội Giám đốc phó Giám đốc Trưởng phó phòng từ Trung ương đến cấp Huyện.Hàng trăm cháu đã tốt nghiệp ở các trường cao đẳng trung cấp chuyên nghiệp cũng đang công tác trên mọi lĩnh vực thật xứng đáng với truyền thống:

Khởi thuỷ tiền nhân xây nghiệp Võ
Phát cơ hậu thế luyện đường Văn
                         (Võ Văn Hoa)

Hay:

Tổ công tông đức thiên niên thịnh 
 Tử hiếu tôn hiền vạn đại vinh!

Thưa các quý vị !

Thưa bà con !

Không thể dừng lại một nhà thờ Họ đơn sơ từ năm 2002 các bậc tôn trưởng lão thành chú bác anh em xa cũng như gần đồng tâm phát nguyện khởi xướng xây dựng tiền đường tu tạo hậu chẩm và các công trình khác để chốn thờ phụng được trang nghiêm . Kết quả cho đến nay đã xây dựng tôn tạo các công trình như:

1.     Lăng mộ của họ gồm 14 ngôi

2.     Nhà tiền đường

3.     Tam quan la thành

4.     Miếu cô

5.     Bình phong

6.     Trang trí nội điện

Tổng giá trị : 1560 triệu đồng

Thành quả trên là cả một tấm lòng tri ân hiếu kính tổ tiên ông bà cha mẹ mà toàn thể bà con dân họ nội cũng như ngoại đã hoan hỷ tuỳ tâm ủng hộ đóng góp nhân tài vật lực bằng một niềm tin vào ân đức tổ tiên. Và cũng là một kết quả của một phước duyên lớn đó là họ chúng tôi hân hạnh được sự quan tâm ưu ái quí vị đại biểu cấp xã thôn HTX các bậc tôn trưởng lão thành cũng như ông Hội chủ làng Thi Ông các bác Trưởng tân cựu của các họ phái chi xóm trong làng đã quan tâm thăm viếng tận tình động viên vật chất lẫn tinh thần cho họ chúng tôi trong suốt thời gian xây dựng. Và nhờ sự hợp duyên của các nghệ nhân Mộc nề các cửa hàng vật liệu đã cung cấp và ưu tiên vận chuyển để công trình được liên tục  giúp cho Họ chúng tôi hoàn thành mỹ mãn.

Một lần nữa thay mặt toàn thể họ Võ Văn tôi xin chân thành cảm ơn sự quan tâm của quý vị đại biểu cùng toàn thể bà con nội ngoại xa gần quý mến của họ!

Kính chúc quý vị đại biểu và bà con nội ngoại an khang hạnh phúc thành đạt.

Xin cám ơn!

                                                      *********

                          Phụng thảo: Thập tứ thế Võ Văn Hoa 

More...